ضد باكترى بودن آن نيز توسط پزشكان اروپا كشف و اظهار شده است ، ولى اگر به كتاب تحفهء حكيم مؤمن مراجعه كنيم ، خواهيم ديد كه در خواص آويشن كلمهء « با قوت ترياقيت » ذكر شده است . ترياق در اصطلاح قدما به معنى ضدّ سم است و آن را به مفهوم وسيع‌ترى هم به كار مىبرند كه عبارت است از ضد زهر حشرات ، حيوانات موذى و ضد عفونت در بيمارىها . چنان‌كه حكيم مؤمن مىنويسد : مرباى آن با شكر و يا عسل [ و به دستور گلقند ] دو مثقال آن در دفع سموم و امراض نام‌برده قوى الاثر است . هم‌چنين است آشاميدن دو مثقال آن با عسل جهت گزيدن عقرب و ساير حشرات و . . . حتى همان‌طور كه امروزه معتقدند ، مىنويسد : مخرج اقسام كرم معده و حب القرع است . 4 - خواص آويشن در كتب قديم خواص متعددى كه امروزه براى آويشن قائل‌اند و ما آن‌ها را شرح داديم ، در تحفهء حكيم مؤمن نيز ديده مىشود كه عينا با توضيحاتى در پرانتز نقل مىكنيم : محلل رياح [ ( نفخ معده و روده‌ها را از بين مىبرد ) ] ؛ مشهى غذا [ ( اشتهاآور ) ] ؛ مبهى [ ( قوهء باه را زياد مىكند ) ] ؛ منقّى ريه و معده و جگر و امعاء از رطوبات و بلغم [ ( ترشحات مخاط ؛ يعنى ، موكوس را از سطح مخاطى ريه ، معده ، جگر و امعاء پاك مىكند و به‌همين‌جهت ، همان‌طور كه گفتيم در گريپ ، سرفه برنشيت ، سياه‌سرفه و . . . مفيد واقع مىشود ) ] . مسكّن وجع دندان ؛ مسكّن ورك [ ( استخوان و مفصل تهىگاه ) ] ؛ مسكن وجع مثانه و رحم مدر بول [ ( ادرارآور است ) ] ؛ مدر حيض [ ( در بانوانى كه قاعده‌شان قطع شده است ، مؤثر واقع مىشود ) ] ؛ خوردن آن با آب انجير جهت ربو [ ( آسم ) ] و سرفه نافع است و با انجير خشك عرق آورد [ ( معرق است ) ] و رنگ رو را نيكو گرداند . رافع قولنج بلغمى و ريحى است [ ( قولنج‌ها به علت تشنج بروز مىكنند و آويشن ، قولنج ، يعنى ، تشنج را بر طرف مىكند پس به‌نوعى آنتىاسپاسموديك است ) ] ؛ با آب كرفس جهت تفتيت حصات [ ( خرد شدن سنگ ) ] و عسر البول ؛ مضغ [ ( جويدن ) ] آن جهت تسكين درد دندان ؛ با اطعمهء غليظ باعث خوشبويى و سرعت انحدار [ ( گذشتن غذا ) ] و زيادتى لذت و لطافت آن‌ها